Informatica en Digitale Geletterdheid: van idee naar impact
Datum & Locatie
De jaarlijkse i&i conferentie vindt plaats op vrijdag 13 november 2026, dit jaar bij Antropia in Driebergen. Dit cultuur- en congrescentrum ligt tegenover NS-station Driebergen-Zeist, en is slechts 500 meter verwijderd van de afslag Driebergen aan de A12. Je kunt parkeren in de Q-Park Station P+R Driebergen Zeist.
Je bent welkom vanaf 9:30 uur, om 10 uur start het programma met een keynote van Josien Boetje. Verder zijn er verspreid over de dag drie rondes met verschillende workshops. Na de lunch zijn er twee plenaire sessies, één over informatica en één over digitale geletterdheid.
Kosten
Leden betalen € 100,- voor hun deelname. Je bent al lid voor € 40,- per jaar.
Ook niet leden zijn welkom, deelname kost dan € 160,-
Aanmelden
Je kunt je aanmelden door dit formulier in te vullen.
Programma
Hieronder zie je het concept programma van de conferentie.
- vrijdag 13 nov 2026
vrijdag 13 nov 2026
09:30 – 10:00 Inloop
No workshops in this session.
10:00 – 10:15 Opening
No workshops in this session.
10:15 – 11:00 Keynote
Van Competentie naar Agency: Informatievaardigheden Onderwijzen in het AI-tijdperk
Josien BoetjeGrote zaal
In een tijdperk waarin AI complexe informatieprocessen van de mens over lijkt te kunnen nemen, staat het onderwijs voor een uitdaging: hoe zorgen we ervoor dat onze leerlingen hun eigen hersens blijven kraken tijdens het verwerken van digitale informatie? En hoe ondersteunen we dat onze leerlingen kritische informatiegebruikers én producenten worden? Competent zijn in informatievaardigheden is niet langer voldoende; het gaat om het leren uitoefenen van agency. Leerlingen moeten leren om intentioneel en bewust te handelen en regie te voeren op hoe ze technologie gebruiken. Zonder expliciet onderwijs in AI-gemedieerde informatievaardigheden dreigt een nieuwe kloof: niet enkel tussen arm en rijk, maar tussen leerlingen die AI inzetten als hefboom voor hun eigen expertise en leerlingen die hun informatieproces volledig uitbesteden. Waar de één AI gebruikt om bronnen kritisch te bevragen en dieper te synthetiseren, vervalt de ander in ‘metacognitieve luiheid’ door het volledige zoek- en verwerkingsproces te delegeren.
In deze keynote verkennen we de didactiek van AI-gemedieerde informatievaardigheden, op basis van het PhD-onderzoek van Josien Boetje. Wat zijn kansrijke interventie om dit te onderwijzen? We kijken voorbij de technologie naar de noodzaak van collectieve dialoog, de kansen van educatieve AI, en formatieve toetsing op het proces. Hoe stimuleren we studenten om bewust te kiezen wanneer ze AI inzetten en wat ze juist zónder AI moeten blijven beheersen? Na de keynote ga je naar huis met praktisch inzichten en ideeën die je morgen kunt inzetten in jouw lessen.
11:00 – 11:30 Pauze
No workshops in this session.
11:30 – 12:15 Workshopronde 1
Meiden ondersteunen in de informatica klas
Inessa Ketelaars
Meiden zijn ondervertegenwoordigd bij informatica. Maar weinig meiden kiezen voor het vak, en degenen die het wel kiezen, zijn vaak onzeker of haken af. Tijdens mijn afstudeerscriptie heb ik onderzoek gedaan naar hoe scaffolding en mensgerichte onderwerpen kunnen helpen om meiden beter te ondersteunen.
Tijdens deze sessie krijg je inzicht in hoe scaffolding en mensgerichte onderwerpen invloed hebben op meiden en hoe deze ingezet kunnen worden om meiden te ondersteunen. Hierbij komen concrete voorbeelden aan bod die direct toepasbaar zijn. Ook ontdekken we samen meer mogelijkheden en voorbeelden, zodat we gezamenlijk meiden kunnen ondersteunen in dit technische vakgebied. Het doel is dat je de sessie uitloopt met concrete ideeën die je direct kunt toepassen in je eigen lessen.
Is deze bron te vertrouwen? De Webcheck in de klas
Maarten Sprenger & Renske Weeda
Leerlingen vinden informatie moeiteloos. Beoordelen wat ze vinden, is een ander verhaal. Achter elke bron zit een bedoeling. Amuseren, reclame maken, verwarring zaaien of informatie delen. Juist in een tijd van polarisatie, desinformatie en AI-gegenereerde ruis is inzicht in makers en doel cruciaal
De Webcheck geeft leerlingen concrete handvatten: zoek de “Over ons”-pagina, doe aan lateraal zoeken zoals professionele factcheckers, en maak bronbespreking tot een vaste routine in de klas.
In samenwerking met Slim Zoeken en de Radboud Universiteit is open lesmateriaal ontwikkeld (presentatie, werkbladen en docentenhandleiding) onder CC BY-NC 4.0.
In deze workshop modelleren we hoe zo’n les eruitziet. Daarna heb je het materiaal in handen en kun je morgen aan de slag.
Kerndoelen VO SLO: 21B (Digitale geletterdheid-informatievaardigheden) en 2C (Nederlands)
Van kerndoelen naar een beredeneerd aanbod voor digitale geletterdheid in het po
Martin Klein Tank & Gäby van der Linde
Vanaf volgend schooljaar zullen de kerndoelen digitale geletterdheid zijn vastgelegd in de wet. Dat betekent dat alle scholen hiermee aan de slag moeten. Veel scholen zijn inmiddels gestart met de vertaling van deze kerndoelen naar hun eigen onderwijspraktijk. Tegelijkertijd roept dit nieuwe vragen op. Hoe geef je digitale geletterdheid een structurele plek in het curriculum? Welke keuzes maak je als school? Hoe zorg je voor samenhang met bestaande vakken en thema’s? En welke rol speelt een visie daarbij?
In deze sessie bespreken de betekenis van de kerndoelen, het belang van een gedragen visie en maken we met behulp van de update van de inhoudslijnen aan welke onderwerpen scholen kunnen werken in het licht van de kerndoelen.
Samen onderzoeken we wat dit betekent voor jouw school en onderwijspraktijk, zodat je naar huis gaat met nieuwe inzichten, inspiratie en handelingsperspectieven om de volgende stap te zetten in het onderwijs in digitale geletterdheid.
GPT-NL: Hoe bouw je een Nederlands taalmodel? Van data en training tot digitale soevereiniteit
Saskia Lensink
In deze sessie krijg je een kijkje achter de schermen van GPT-NL, het Nederlandse grote taalmodel dat is ontwikkeld door TNO als soevereine optie voor omgevingen waar vertrouwen, je aan de wet houden en onafhankelijkheid van big tech van het grootste belang zijn. Waarom is GPT-NL ontwikkeld, welke maatschappelijke en technologische vraagstukken probeert het te adresseren, en wat maakt een Nederlands taalmodel anders dan de bekende internationale alternatieven?
We bespreken hoe een modern taalmodel wordt gebouwd, van dataverzameling en modeltraining tot evaluatie en toepassing. Daarnaast delen we de huidige stand van zaken, inzichten uit praktijkgerichte feasibility studies en de lessen die zijn geleerd bij het experimenteren met GPT-NL in uiteenlopende sectoren. Tot slot kijken we vooruit: welke ontwikkelingen zijn nodig om te komen tot betrouwbare, transparante en soevereine AI, en welke rol kan GPT-NL daarin spelen?
Activerende didactiek toegepast in lessen voor cyberveiligheid
Greg Alpar
Hoe maak je cryptografie en cyberveiligheid begrijpelijk én leuk voor leerlingen? Het Erasmus+-project CipherEngine ontwikkelt hiervoor lesmateriaal, uitlegvideo’s, andere interactieve tools en docententrainingen waarmee je eenvoudig aandacht kunt besteden aan digitale geletterdheid en cyberveiligheid.
In deze workshop gaan we aan de slag met een aantal praktische activiteiten die je direct kan inzetten in je klas. We gaan berichten versleutelen, codes kraken, een rollenspel spelen met AI-agents en escaperoom-raadsels oplossen, om zo te ontdekken hoe digitale veiligheid werkt.
Aan de slag met het gratis interactieve lesmateriaal van 4TU.Schools
Maaike Keurhorst
Hoe bereid je leerlingen voor op een toekomst waarin samenwerken, creatief denken en probleemoplossend vermogen centraal staan? In deze interactieve workshop maak je kennis met 4TU.Schools: het onderwijsplatform van de vier technische universiteiten (Delft, Eindhoven, Twente en Wageningen) voor het versterken van bèta-onderwijs in het voortgezet onderwijs.
Je ervaart hoe kant-en-klaar lesmateriaal (gratis, online) rond actuele thema’s zoals AI en data onderzoekend en ontwerpend leren stimuleert. Door zelf met de lessen aan de slag te gaan, ontdek je hoe je leerlingen laat werken aan realistische vraagstukken. Na afloop weet je wat 4TU.Schools biedt, hoe je het materiaal inzet in de klas en hoe je onderdeel wordt van de community.
Neem je laptop mee voor de beste ervaring!
Staatsexamen: een opmaat naar een centraal schriftelijk examen voor informatica?
Jack Tempel en Angelique Geurtjens
Wat heeft een staatsexamen informatica eigenlijk te maken met jouw dagelijkse lespraktijk? En kan een centraal afsluitende toets zoals het staatsexamen ook bijdragen aan de kwaliteit, positie en erkenning van ons vak?
In deze workshop duiken we in de wereld achter het staatsexamen. Hoe is het georganiseerd? Wie maakt de keuzes over de inhoud? Hoe wordt het afgenomen, voor wie is het bedoeld en wat vraagt dat van docenten en leerlingen?
Daarna wordt het interessant. Wat verwacht jij eigenlijk van een staatsexamen informatica? Geeft een centrale afsluiting houvast en kwaliteitsgaranties, of levert het vooral beperkingen op voor de vrijheid van de docent? En is het staatsexamen misschien een eerste stap richting een centraal schriftelijk examen?
Geen voorgekookte antwoorden, wél feiten, prikkelende vragen en ruimte voor discussie. Kom meepraten over de toekomst van examinering in ons vak!
12:15 – 13:15 Lunch
No workshops in this session.
13:15 – 13:45 Plenaire sessies over INF en over DG
Presentatie vakvernieuwing informatica
vvc informatica
De vakvernieuwingscommissie informatica geeft een toelichting op het proces van de vakvernieuwing van informatica, en op het raamwerk en kader dat al ontwikkeld zijn.
Boekpresentatie: Het DG werkvormenboek
Pim Renou en Josien Boetje
Het digitale geletterdheid werkvormenboek wordt gepresenteerd door de auteurs.
14:00 – 14:45 Workshopronde 2
Hoe kunnen Communities helpen bij ontwikkeling van een methode Informatica?
Pieter Vorstenbosch en Adriaan Dekker
We hebben het over:
- Ons idee van Communities,
- Opnemen van eigen materiaal in een bestaande methode,
- Delen van kennis tussen docenten,
- Rol van de uitgever.
Doorpraten over vvc INF (onder voorbehoud)
Lex Verheesen en Jacco Gnodde
Digitaal maken is vragen stellen
Astrid Poot
Astrid neemt ons mee in (digitaal) maken: waarom is het belangrijk om zelf te maken en hoe maak je dat mogelijk? Welke vragen en (ethische) kwesties kom je juist in digitaal maken tegen? En wat moet je daar kan weer mee?
Aan de slag met de kerndoelen Digitale Geletterdheid
Berry Nieskens
Berry laat in deze workshop een raamwerk zien waarin de kerndoelen uit de drie DG-domeinen (Kennis en vaardigheden, Ontwerpen en maken, De gedigitaliseerde wereld) worden aangeboden in een aantal ontwerpopdrachten. De context van de opdrachten is vrij te kiezen, wat ze toepasbaar maakt in verschillende vakgebieden. Je gaat zelf aan de slag met het uitwerken van een ontwerpopdracht die je kan gebruiken in je eigen lespraktijk.
Deze workshop is interessant voor iedereen in het PO en VO die op zoek is naar een manier om DG betekenisvol en efficiënt aan leerlingen aan te bieden. Het gepresenteerde raamwerk wordt bij het Nederlands Onderwijsinstituut (Neon) gebruikt om digitale geletterdheid in de verschillende lesmethodes te integreren.
Snap er (g)een Claude van: LLM’s uitgelegd zonder wiskundige formules
Wouter van den Brink
Wat gebeurt er in die ‘black box’ op het moment dat een leerling een vraag stelt aan ChatGPT, Claude of Gemini? Je weet waarschijnlijk dat het model woord voor woord (of token voor token) voorspelt. Maar kun je jouw leerlingen ook écht stap voor stap uitleggen hoe het model tot die keuzes komt?
Het doorgronden van generatieve AI is voor informaticadocenten een cruciale én uitdagende taak. In deze interactieve workshop bekijken we het volledige proces van begin tot eind. Zonder dat je de bijbehorende ingewikkelde wiskunde hoeft door te spitten, krijg je een haarscherp beeld van de onderliggende techniek.
Je hoeft geen droog hoorcollege te verwachten. We gaan zelf aan de slag met toegankelijke visualisaties en kleine opdrachten. Je loopt de deur uit met concrete inzichten die je na het weekend direct met je leerlingen in het klaslokaal kunt delen!
Creative Coding met TurtleStitch
Pauline Maas en Sandra Legters
Tijdens deze workshopsessie maak je kennis met TurtleStitch, een online omgeving waarin wiskunde, programmeren en creativiteit samenkomen. Leerlingen vanaf circa 12 jaar kunnen hiermee zelf vormen programmeren, die vervolgens in slechts vijf minuten door een borduurmachine op stof worden gezet. Zo ontstaat er snel een tastbaar en motiverend resultaat.
TurtleStitch is geïnspireerd op de zogenaamde turtle geometry, ontwikkeld door Seymour Papert. In zijn invloedrijke boek Mindstorms (1981, hoofdstuk 3: Turtle Geometry – A Mathematics Made for Learning) benadrukte hij het belang van een fysiek object dat kan bewegen, draaien en een spoor nalaat. TurtleStitch borduurt – letterlijk en figuurlijk – voort op dit gedachtegoed door digitale patronen niet alleen op het scherm zichtbaar te maken, maar ook op textiel te realiseren met een borduurmachine
Het nieuwe curriculum: durf te delen!
Harald Mertz
Samen aan het nieuwe curriculum werken is niet alleen efficiënt maar zorgt ook bewezen voor een hogere kwaliteit. Impuls Open Leermateriaal wil graag met i&i en docenten informatica gezamenlijk werken aan kwalitatief hoogwaardig open lesmateriaal dat op een flexibele manier ingezet kan worden. Tevens kan het makkelijk aangepast worden aan de eigen context.
15:00 – 15:45 Workshopronde 3
AI in the teaching loop, out of the learning loop: lessen uit onderzoek en praktijk
Matthias De Witte en Tom Naessens
- Student in de loop – Activerend leren en veilig toetsen in een AI-wereld
- Auteur in de loop – AI als hulp bij het aanmaken van lesmateriaal
- Docent in de loop – AI als hulp bij het beantwoorden van studentenvragen
- Beoordelaar in de loop – AI als hulp bij het beoordelen van programmeeroplossingen
Vierkante Ogen
Felienne Hermans
Alles is software. Een huis kopen? Funda. Daten? Tinder. Nieuws? Social media. Muziek luisteren? Spotify. Software heeft een enorme macht over hoe wij allemaal de wereld ervaren, en software wordt gemaakt door informatici.
Maar hoe kijken informatici naar de wereld?
In deze workshop onderzoeken we aan de hand van het boek Vierkant Ogen hoe informatici naar de wereld kijken, en hoe ze daarmee de wereld vormen.
Digitale Geletterdheid: Hoe dan?!
Franca Duym
Dat we iets moeten met al die nieuwe kerndoelen, zover zijn we wel. Maar hoe zet je digitale geletterdheid betekenisvol in in jouw dagelijkse praktijk? Hoe maak je het behapbaar voor je team? Het Expertisepunt Digitale Geletterdheid heeft een competentiemodel ontwikkeld waarmee jij inzichtelijk krijgt welke inhoud van dit domein relevant is voor jouw vak en hoe je dit kunt inoefenen bij jouw doelgroep. In deze workshop lichten we het competentiemodel toe en ga jij aan het einde naar huis met een vakgeïntegreerde les.
Aan de slag met digitale geletterdheid
Thijmen van Sprang
De implementatie van de kerndoelen digitale geletterdheid is op veel scholen in volle gang. Maar hoe maak je de vertaalslag van globale doelen naar krachtige, betekenisvolle lessen én een duurzame schoolvisie?
Tijdens deze praktische en interactieve workshop nemen we docenten mee met voorbeeld en tips om de nieuwe kerndoelen duurzaam te implementeren. Samen met een docent blikken we terug op wat het afgelopen jaar heeft gewerkt en hoe we deze inzichten vertalen naar vervolgstappen. We delen succesvolle lesvoorbeelden en geven tips om digitale geletterdheid effectief te verankeren in het curriculum.
Je gaat naar huis met concrete hulpmiddelen en inspiratie om digitale geletterdheid te borgen binnen jouw eigen school.
Hoe is deze tekst tot stand gekomen?
Rick Hakkaart en Vince Lubbers
Sinds ChatGPT kun je aan een tekst niet meer zien wie hem geschreven heeft. AI-detectoren gokken, zitten er vaak naast en zetten je tegenover je leerling. Daar lossen we niks mee op.
In deze workshop laten we docenten het zelf ervaren. Je krijgt een aantal echte inzendingen en beoordeelt: geschreven door de leerling, of niet? Eerst op alleen de tekst. Daarna met het proces via Papertrail erbij: hoe is de tekst ontstaan, waar is geplakt, waar haperde het. Het verschil zie je meteen.
Het werkt niet alleen voor tekst. Ook bij programmeeropdrachten zie je hoe code is opgebouwd en waar hele blokken in een keer geplakt zijn.
Je gaat naar huis met een andere manier van kijken en een gesprek met je leerling, niet met een beschuldiging.
Lesmethode rond p5js
Barry Voeten
Als u bekend bent met Processing of P5JS dan weet u dat creative programming ook leuk kan zijn. Mijn versie van een New-Yorkse methode uit 2020 bevat net iets meer techniek. 1 ecosysteem om te leren programmeren en bijna alle andere domeinen uit de bovenbouw Havo/VWO, behalve databases en networking. Het maakt een einde aan de versnippering van telkens een andere taal of techniek in een andere toolchain. De essentie is: met p5js kunnen ze ook in Havo-5 al hele leuke werkstukken maken als “examenproject”.
De methode is opensource en dus voor u ook te gebruiken. Beter zou zijn als we samen met belangstellenden proberen het bestaande te evalueren en te verbeteren. Wie weet sluiten uw eigen opdrachten of ideeën ook wel mooi aan.
Zelf kijken? https://p5js.nl/
15:45 – 16:30 Hapje & drankje
No workshops in this session.
Sponsoren
